Τα άτομα με σοβαρές και πολλαπλές μαθησιακές δυσκολίες είναι άτομα τα οποία δεν έχουν τις ίδιες ικανότητες κοινωνικότητας και επικοινωνίας όπως εμείς. Επιπλέον, δεν διαθέτουν ολοκληρωμένη χρήση της γλώσσας. Αρκετοί από αυτούς έχουν περιορισμένη δυνατότητα κατανόησης, ενώ άλλοι  διαθέτουν λίγες ικανότητες επικοινωνίας. Ποιά όμως, είναι αυτά τα άτομα; Τα άτομα με σοβαρές μαθησιακές δυσκολίες είναι άτομα που βρίσκονται στο πρώιμο γλωσσικό στάδιο. Επίσης, μπορεί να είναι άτομα με  πολλαπλές, σοβαρές και κάθε τύπου μαθησιακές δυσκολίες. Επιπροσθέτως, μπορεί να είναι άτομα που ανήκουν στο φάσμα του αυτισμού, τα οποία έχουν μειωμένες ικανότητες επικοινωνίας και κοινωνικοποίησης, μαζί με δυσκολίες μάθησης, κίνησης και συμπεριφοράς.

Ποιός όμως, είναι ο ρόλος της εντατικής αλληλεπίδρασης στη βελτίωση των τομέων της κοινωνικότητας και της επικοινωνίας των ατόμων με σοβαρές και πολλαπλές δυσκολίες; Η εντατική αλληλεπίδραση αποτελεί μια μέθοδο για άτομα με τέτοιου τύπου δυσκολίες, η οποία τους βοηθά να συσχετιστούν και να επικοινωνήσουν καλύτερα με τους γύρω τους.  Βασίζεται σε τρόπους που αναπτύσσεται η ανθρώπινη επικοινωνία, οι οποίοι είναι ευχάριστοι και αποτελεσματικοί για τους συμμετέχοντες σε αυτήν. Σκοπός της εντατικής αλληλεπίδρασης είναι να δημιουργήσει μια ατμόσφαιρα ευχάριστη με το άλλο άτομο, ώστε να διδαχθούν οι βασικές αρχές της επικοινωνίας.

Οι βασικές αρχές επικοινωνίας αποτελούν απαραίτητες αρχές για κάθε μορφή επικοινωνίας. Μαθαίνονται από τα άτομα κατά το πρώτο έτος της ζωής τους, όταν είναι ακόμα βρέφη. Χωρίς αυτές είναι δύσκολη η ανάπτυξη της ομιλίας. Οι δεξιότητες αυτές είναι οι ακόλουθες: χρήση και κατανόηση της οπτικής επαφής και των εκφράσεων του προσώπου, εναλλαγή σειράς στην ανταλλαγή των συμπεριφορών, χρήση και κατανοήση της σωματικής επαφής και των χειρονομιών και αποκωδικοποίηση της γλώσσας του σώματος.

Ποιές είναι οι βασικές τεχνικές που ακολουθούμε μέσα σε μια συνεδρία εντατικής αλληλεπίδρασης; Για να ακολουθήσουμε την συγκεκριμένη μέθοδο θα πρέπει να ακολουθήσουμε κάποιες συγκεκριμένες τεχνικές. Αρχικά, o συντονισμός με το άτομο και η κοινή απόλαυση μέσω της αλληλεπίδρασης αποτελούν βασικοί παράγοντες. Επιπλέον, πολύ σημαντικό ρόλο παίζει η προσμονή, με σκοπό να παρατηρήσουμε τις κινήσεις και τις συμπεριφορές του ατόμου. Ακόμα, επιτρέπουμε στο άτομο να είναι αυτό ο οδηγός της αλληλεπίδρασης και να κάνει αυτό την έναρξή της. Επιπροσθέτως, πολύ σημαντικό είναι να είμαστε ιδιαίτερα χαλαροί και να μην βιαζόμαστε, καθώς και να κάνουμε παύσεις με σκοπό να δώσουμε χρόνο στο άτομο να επεξεργαστεί αυτά που γίνονται μέσα στην αλληλεπίδραση και να αισθανθεί ασφάλεια μαζί μας. Επίσης, ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο συγχρονισμός της απαντητικότητάς μας  σε αυτά που κάνει το άτομο (χειρονομίες, κινήσεις, ήχους, λέξεις).  Ακόμα, ιδιαίτερα σημαντικό είναι η στάση του σώματός μας να είναι κατάλληλα τοποθετημένη ως προς το παιδί, καθώς και η βλεμματική μας επαφή να είναι συντονισμένη με αυτή του παιδιού.

Ποιές είναι οι θετικές επιδράσεις της εντατικής αλληλεπίδρασης σε άτομα με σοβαρές και πολλαπλές μαθησιακές δυσκολίες; Μέσω της εντατικής αλληλεπίδρασης βελτιώνεται η χρήση και η κατανόηση των βασικών αρχών επικοινωνίας και κατ’ επέκταση ενισχύεται και η ανάπτυξη της ομιλίας. Ακόμα, διευκολύνεται η δημιουργία σχέσης μεταξύ των ατόμων αυτών και των ανθρώπων που συναναστρέφονται (θεραπευτές, γονείς κ.α. ). Επίσης, βελτιώνονται αισθητά οι «προκλητικές» συμπεριφορές που πιθανόν να παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα, το άτομο γίνεται πιο χαρούμενο και ήρεμο και εμπλέκεται με μεγαλύτερη ευκολία σε καινούριες δραστηριότητες, όπως και σε δραστηριότητες καθημερινής φροντίδας (ένδυση, υπόδηση κ.α.). Τέλος, τα άτομα αυτά από απόμακρα παρατηρείται πως αρχίζoυν να αποζητούν  την προσοχή και την συντροφιά των άλλων ατόμων και να νιώσουν μέλος μιας ομάδας ή παρέας. Αυτά έχουν ως αποτέλεσμα τη γενικότερη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους, τόσο των ίδιων όσο και των οικείων τους.

Βιβλιογραφία

• Nind M. & Hewett D., (2001). Εντατική Αλληλεπίδραση (Intensive Interaction): ένας πρακτικός οδηγός για άτομα με επικοινωνιακές διαταραχές. Αθήνα: Εκδόσεις Ταξιδευτής
• Caldwell P., (2013). Intensive Interaction: Using Body Language to Communicate. Journal On Developmental Disabilities, 19(1) , 33-39