Τηλ: +30 210 96 39 460

Λ. Ιασωνίδου 18 & Αργοναυτών, 16777 Ελληνικό

Η δυσλεξία με μια ματιά: Όλα όσα θέλετε να γνωρίζετε

Τα τελευταία χρόνια, οι μαθησιακές δυσκολίες και μεταξύ αυτών η δυσλεξία αποκτούν περίοπτη θέση στον δημόσιο διάλογο. Η δυσλεξία επανέρχεται διαρκώς στην καθημερινότητά μας, όχι μόνο ως το επίκεντρο διεθνών ερευνών και μελετών που επιχειρούν να «αποκωδικοποιήσουν» το φαινόμενο της μάθησης και τις συναφείς γνωστικές διεργασίες, αλλά και γιατί στη σύγχρονη κοινωνία της πληροφορίας η εκμάθηση του γραπτού λόγου και η δυνατότητα ανάγνωσης αποτελούν ζωτικής σημασίας δεξιότητες για την κοινωνική μας ένταξη και την επαγγελματική ανάπτυξή μας. Τι είναι όμως, η δυσλεξία και πώς μπορούμε σήμερα να βοηθήσουμε τα παιδιά με δυσλεξία να κατακτήσουν τη θέση που τους αξίζει μέσα στον κόσμο;

Oρίζοντας την δυσλεξία

H δυσλεξία αναφέρεται σε μία ειδική δυσκολία στην ανάγνωση. Στις μέρες μας ορίζεται ως μια ειδική μαθησιακή δυσκολία με νευροβιολογική βάση. Σχετίζεται με δυσκολίες στην φωνολογική επίγνωση που δεν συνάδουν με το γενικότερο γνωστικό δυναμικό του ατόμου. Δευτερεύουσες δυσκολίες που ανακύπτουν έχουν να κάνουν με την κατανόηση και τις γραπτές οδηγίες που μπορούν να επιδράσουν αρνητικά στην ανάπτυξη του λεξιλογίου (Wagner κ.α, 2020). Σύμφωνα με το Βρετανικό Οργανισμό Δυσλεξίας (2020), το άτομο με δυσλεξία παρουσιάζει οπτικές και ακουστικές δυσκολίες στην επεξεργασία των πληροφοριών, τη μνήμη και στη ταχύτητα της λεκτικής επεξεργασίας.

Στο σχολικό πλαίσιο, παρά το επαρκές νοητικό δυναμικό, την ομαλή συναισθηματική ανάπτυξη και το μαθησιακό περιβάλλον με ερεθίσματα, ένα παιδί με δυσλεξία δυσκολεύεται να κατακτήσει δεξιότητες που σχετίζονται με την ανάγνωση, τη γραφή και την ορθογραφία (ΥΠΕΠΘ, 2000).

Γνωρίζοντας και ανιχνεύοντας τα συμπτώματα της δυσλεξίας

Η δυσλεξία εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών, όπως η δυσορθογραφία (δυσκολία σωστής διατύπωσης της γραπτής έκφρασης και αυτοματοποίησης θεματικών και καταληκτικών γραμματικών κανόνων) και η δυσαριθμησία (αναφέρεται στη δυσκολία αναγνώρισης μαθηματικών συμβόλων (+, -, x, :) , αντιγραφής αριθμών (ε αντί 3), πράξεων και χρήσης ‘κρατούμενων’) (Farrell, 2003).

Τα κύρια συμπτώματα της δυσλεξίας είναι η αδυναμία στην εκμάθηση της ανάγνωσης. Παρατηρείται αργή, με δισταγμό, χωρίς ροή, συχνά συλλαβιστή – κομπιαστή ανάγνωση, παραλείψεις, προσθέσεις, αντικαταστάσεις γραμμάτων, συλλαβών ή λέξεων και κατά συμπερασμό λάθη που ως αποτέλεσμα επηρεάζουν τη σωστή αντίληψη και κατανόηση. Επιπλεόν, στη δυσλεξία παρατηρείται αδυναμία στη γραφή. Παρατηρούνται δηλαδή παραλείψεις, προσθέσεις και αντικαταστάσεις γραμμάτων, συλλαβών ή λέξεων, ορθογραφικά λάθη, απουσία διαστημάτων ανάμεσα σε λέξεις, καθρεπτική γραφή, απουσία σημείων στίξης.

Συγκεκριμένα, το παιδί με δυσλεξία μπορεί να παρουσιάζει μερικές ή όλες από τις πιο κάτω αναγνωστικές και συλλαβικές δυσκολίες, όπως παρουσιάζονται στη διεθνή και ελληνική βιβλιογραφία:

  • παράλειψη λέξεων, αντικαταστάσεις, παρατονισμοί και κατά συμπερασμό λάθη.
  • χάσιμο αναγνωστικής γραμμής,
  • απουσία οριοθετημένης γραφής,
  • σύγχυση της σωστής χρήσης κεφαλαίων και μικρών γραμμάτων,
  • γραμματικά και συντακτικά λάθη,
  • δυσκολίες στην αναγνωστική ταχύτητα,
  • αντικατοπτρισμοί γραμμάτων, συλλαβών και λέξεων (Thomson and Watkins, 1998, σ.5).
  • ιδιόμορφος συλλαβισμός λέξεων (Pavlidis, 1990, σ.6),
  • παραλείψεις στον τονισμό,
  • μονότονος αναγνωστικός ρυθμός (Pavlidis, 1990, σ.6)
  • δυσκολία στην κατανόηση, γεγονός που επηρεάζει τη διαδικασία της μελέτης μαθημάτων όπως ιστορία

(Φλωράτου, 2002; Mαυρομμάτη, 1995; Ott, 1997, Pavlidis, 1990).

 Ο ρόλος του ειδικού παιδαγωγού

Η αποκατάσταση των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών είναι έργο του ειδικού παιδαγωγού, ο οποίος στοχεύει να βελτιώσει τις δυσκολίες που παρατηρούνται σε κάθε περίπτωση μαθητή με ειδικό εξατομικευμένο πρόγραμμα παρέμβασης. Είναι μία διαδικασία επίπονη που χρειάζεται συνεχή ενίσχυση και επιβράβευση προς το μαθητή. Σύμφωνα με το ΥΠΕΠΘ (2000), οι εκπαιδευτικοί στο σχολείο οφείλουν να είναι προσεκτικοί ως προς το χαρακτηρισμό του μαθητή ως δυσλεξικό, καθώς η επίσημη διάγνωση δίνεται από τον επίσημο κρατικό φορέα, τα Κέντρα Εκπαιδευτικής και Συμβουλευτικής Υποστήριξης (ΚΕΣΥ).

Πρώιμα σημάδια δυσλεξίας και προληπτικός μαθησιακός έλεγχος

Ήδη από το νηπιαγωγείο, οι δυσκολίες στη φωνολογική ενημερότητα και στη γραφή, όπως καθρεπτισμοί, μπορεί να θεωρηθούν πρώιμα σημάδια κάποιας ειδικής μαθησιακής δυσκολίας – δυσλεξίας. Σύμφωνα με το Διεθνή Οργανισμό Δυσλεξίας (ΙDA, 2017), στις οικογένειες που υπάρχει ιστορικό δυσλεξίας, η αξιολόγηση του παιδιού μπορεί να ξεκινήσει από τα μέσα της Α΄ δημοτικού – δεύτερο μισό, δηλ. από το Φεβρουάριο. Ωστόσο, η επίσημη διάγνωση της δυσλεξίας δίνεται από τη Β΄ δημοτικού, λαμβάνοντας υπόψη πολλούς παράγοντες, όπως το οικογενειακό και αναπτυξιακό ιστορικό. Οπότε, σημαντικό είναι να υπάρχει ένα προληπτικός μαθησιακός έλεγχος για να μπορούν να δοθούν οδηγίες τόσο στους γονείς, τον εκπαιδευτικό, αλλά και σημαντικός χρόνος για πρόληψη.

Βιβλιογραφία                                                                                                                                                                                                                      

FARREL, M. (2003) THE SPECIAL EDUCATION HANDBOOK (3RD EDITION). LONDON: DAVID FULTON PUBLISHERS.

Φλωράτου,  (2002) Μαθησιακές Δυσκολίες, όχι τεμπελιά (Learning Difficulties, not laziness). Αθήνα: εκδόσεις Οδυσσέας.

Mαυρομμάτη, Δ. (1996). H κατάρτιση του προγράμματος αντιμετώπισης της δυσλεξίας (The interventional curriculum of dyslexia).  Αθήνα: Μαυρομμάτη, Δ..

Ott, P. (1997) How to detect and manage dyslexia: a reference and resource manual. Oxford: Heinemann.

Pavlidis, G. T. (ed) (1990) Perspectives on dyslexia (Volume 2): cognition, language and treatment. Chichester: John Wiley and Sons.

Thomson, M. E. and Watkins, E. J. (1998) Dyslexia: a teaching handbook (2nd edition). London: Whurr Publishers Ltd.

Υπουργείο Εθν.Παιδείας και Θρησκευμάτων (2000). Τρόπος εξέτασης δυσλεξικών μαθητών/τριών.

British Dyslexia Association (2020). Dyslexia. Access: https://www.bdadyslexia.org.uk/dyslexia

Wagner, R. K., Zirps, F., A., Edwards, A. A., Wood, S., G., Joyner, R. E., Becker, B. Liu, G. and Beal, B. (2020). The Prevalence of Dyslexia: A New Approach to Its Estimation. Journal of Learning Disabilities 2020, Vol. 53(5) 354–365.

International Dyslexia Association (2017). Testing and Evaluation. Access: https://dyslexiaida.org/testing-and-evaluation

Μέθοδοι

  • ABA
  • ΤEACCH
  • PECS
  • Sensory Integration
  • Social Stories
  • Σύστημα M.O.R.E
  • O.P.T.
  • Πρωτόκολλο Wilbarger
  • Ενταντική αλληλεπίδραση
  • S.O.F.F.I.
  • Listening Program
  • Μέθοδος ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ

Ο ΧΩΡΟΣ ΜΑΣ

Στόχος μας ήταν να δημιουργήσουμε έναν σύγχρονο χώρο ειδικής αγωγής, πλήρως εξοπλισμένο και κατάλληλα διαμορφωμένο, ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των παιδιών και νεαρών εφήβων.

Παράλληλα, με μεράκι και αγάπη φροντίσαμε όλες τις λεπτομέρειες της διακόσμησης των κτιριακών μας εγκαταστάσεων, ώστε οι μαθητές μας να δραστηριοποιούνται σε ένα ζεστό και όμορφο περιβάλλον που θα τους κάνει να νιώθουν ασφάλεια και σιγουριά.

Όραμά μας είναι οι τάξεις μας να πλημμυρίζουν από τα χαμόγελα των μαθητών μας που ετοιμάζονται να ξεκινήσουν μαζί μας ένα συναρπαστικό «ταξίδι» δημιουργίας και γνώσης!

Διαβάστε Περισσότερα

oXoros

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ

για τις απορίες σας και τις πρώτες οδηγίες

Επικοινωνία

Ακολουθηστε μας

  • fb
  • insta
  • yt